Μετά από μακρά σιωπή κτύπησε συναγερμός! στο υποδιάλυση - χοιροστάσιο blog…

Μετά από μακρά σιωπή κτύπησε συναγερμός! στο υποδιάλυση - χοιροστάσιο blog…
ΚΛΙΚ ΣΤΗ ΦΩΤΟ...

Κυριακή, 14 Ιουνίου 2015

Έθιμα και παραδόσεις της Ερμιόνης - θυμάται και περιγράφει η ΚΑ - ΠΑ - ΡΗ

Γάμοι στον 20ον αιώνα


Γράφει η Αικατερίνη Παπαμιχαήλ - Ρήγα

«Στην υγειά σου και στις χαρές σου».
Ήταν η καλύτερη και συνηθέστατη ευχή στους ελεύθερους/ες. Αλήθεια  η χαρά του γάμου ήταν μεγάλη που την εύχονταν από καρδιάς οι μεν και ευπροσδέχονταν οι δε.Μέγα γεγονός ο αρραβώνας και μετά ο σίγουρος γάμος κάθε νέου και νέας σε μια εποχή πριν κάμποσα χρόνια τόσα που ζήσαμε εμείς οι παλαιότεροι. Ένας αρραβώνας σήμαινε κινητοποίηση δύο οικογενειών. Ό,τι πιο ωραίο, έπρεπε να παρουσιάσει η κάθε οικογένεια για να κάνει την καλή της εντύπωση. Ο αρραβώνας γινόταν με καλέσματα σε τραπέζι. Οι καλεσμένοι θα έφερναν και γλυκά αλλά οι συγγενείς του γαμπρού έπρεπε να χρυσώσουν τη νύφη. Όταν η νύφη φορούσε την τοπική στολή με την πατροπαράδοτη πιέτα δηλαδή την οργατζένια κεντητή ή δαντελένια τρίγωνη μαντήλα με φόδρα κίτρινη με το ιδιότυπο δίπλωμα, πάνω της κάρφωναν τις διαφόρων σχεδίων χρυσές καρφίτσες. Τα σχέδια των καρφιτσών ήσαν σχετικά με την τοπική ζωή. 
1912 Βασίλης Οικονόμου με τη γυναίκα του 
και τα παιδιά του Δημήτρη, Μιχάλη, Ηλία
Η κόρη της Μαρίας Λιναρδοπούλου
 (συνηθίζει να την ντύνει με την ερμιονίτικη στολή στις εθνικές γιορτές κι ας βρίσκεται μακριά)
Οι Φωτο είναι από το αρχείο συλλογής παλαιών φωτογραφιών της Βιβής Σκούρτη.

Επιμέλεια παρουσίασης του blog
Της γιαγιάς μου οι καρφίτσες που θυμήθηκα, ήσαν άγκυρα, ψαράκια, σταυρουλάκια, φτερό,(πένα), κοφινάκια, μάτια με μπλε χάντρα στη μέση. Τα χρυσά μπορούσε να ήταν και σκουλαρίκια ή δαχτυλίδια. Η πεθερά όμως έπρεπε να της κρεμάσει το νησιώτικο χρυσό ανάγλυφο σταυρό. Τις βέρες τις έκανε πάντα ο γαμπρός που οι γονείς τις σταύρωναν πάνω στην εικόνα με τις ευχές τους τις φορούσαν στους αρραβωνιασμένους πριν ακολουθήσει το φαγοπότι και το σπιτικό γλέντι. Αλλά και στο γαμπρό έκαναν οι συγγενείς της νύφης δώρα. Οι επισκέψεις στα σπίτια των αρραβωνιασμένων έδιναν κι έπαιρναν. Οι συντοπίτες φίλοι και συγγενείς έπρεπε να επισκεφθούν και να ευχηθούν τους μελλόνυμφους. Οι γλυκοπαρασκευές στην ημερησία διάταξη. Τα γλυκά που έπρεπε να προσφέρει ο κάθε συγγενής στο μέλλοντα γαμπρό ή νύφη, ήσαν τα τοπικά  που στο χωριό μας ήταν πρώτης κλάσης, δηλαδή τα αμυγδαλωτά αχλαδάκια με το γαρύφαλλο στην κορφή και κορδελλίτσα  για ωραία εμφάνιση. Ήσαν επίσης εκλεκτά τα καλτσούνια με το αμύγδαλο το μέλι, ανθόνερο, κι ελάχιστο βούτυρο να μοσχοβολάνε, τυλιγμένα σε ψιλό φύλλο ζυμωμένο μόνο με αυγά. Αυτά απαιτούσαν χέρια, χρόνο και μαεστρία. Σωστός μπελάς. Αλλ’όταν επρόκειτο για αρραβώνα, όλα είχαν φτερά. Ακόμα θέση είχαν και οι κουραμπιέδες αμυγδαλάτοι βουτύρου με άρωμα ενίοτε βανίλιας ή ανθόνερου απ’το φαρμακείο που μοσχοβολούσε. Η αρχιτεχνίτισσα συνταγολόγος Παυλίνα Παπαβασιλείου  συνιστούσε και ολίγας σταγόνας περγαμόντο για το ράντισμα. Ακόμα συνηθίζονταν και οι δίπλες. Το φύλλο όλο αυγά ζυμωμένο και κομμένο, σχηματισμένο σε ροδέλες και αργότερα σε ρολά (αυγοκαλάμαρα) πασπαλισμένες με αμύγδαλο και κανέλλα μετά από το μέλωμα. Όλα αυτά έμπαιναν σε μεγάλους δίσκους εν αφθονία για να επαρκέσουν σε κέρασμα των συγχωριανών που θα έρχονταν για ευχές. Ο αρραβώνας διαρκούσε ανάλογα με τις οικογενειακές ανάγκες. Στο σπίτι των αρραβωνιασμένων περνούσε για ευχές όλο το χωριό  .Ο γάμος αργούσε αν επρόκειτο να χτίσουν σπίτι να στεγαστεί το ζευγάρι ή αν ο γαμπρός είχε υποχρεώσεις να παντρέψει αδελφή. Τότε άλλοίμονο  στη νύφη που θα περίμενε.Όλα κι όλα αυτή η δέσμευση των αδελφών δυσκόλεψε πολύ κόσμο. Πόσα αδέλφια  είχαν μείνει ανύπαντρα  δέσμια αυτής της υποχρέωσης…Όταν ερχόταν η ώρα η καλή του γάμου άρχιζαν πολλές μέρες πρίν οι ετοιμασίες.Όλα έπρεπε να γίνουν με κόπους και χρήμα.Οι κοπέλες γιαυτό φρόντιζαν πολύ νωρίς να ετοιμάσουν τα προικιά τους. Ρουχισμό στον αργαλειό, χαλιά,χράμια, σεντόνια, χειροπλεκτές κουβέρτες,κεντήματα πα ντα δια χειρός.Πόσα νυχτέρια με λάμπες,λυχνάρια ή και ηλεκτρικά πέρασαν με ταλαιπωρία ματιών και χεριών για τα προικιά.?Έπρεπε οι νύφες να δείξουν στη νέα οικογένεια την προκοπή τους, Αλλωστε με το γάμο καινούργια έξοδα θα έρχονταν με την τεκνοποίηση.Και όχι μόνο σε ρουχισμό οι ετοιμασίες. Επρεπε και τα κουζινικά,
χαλκώματα,μπακίρια,κ.α. Μικρή είχα προλάβει να παρακολουθήσω μια επιδεικτική περιφορά των προικιών πάνω στα στολισμένα ζώα ανά τας οδούς για να φανεί η προκοπή της μελονύμφης.
Η μετάβαση στην εκκλησία για το μυστήριο,γινόταν πεζή με συνοδεία μουσικών οργάνων (βιολιού και λαούτου)σε σκοπούς χαρούμενους ειδικούς για γάμους.Ο γαμπρός με το συγγενολόι του περνούσαν έπαιρναν τη νύφη απ’ το σπίτι της και όλοι μαζί πήγαιναν στην εκκλησία.Πολλές φορές η στέψη γινόταν και στο σπίτι.
Όταν γύριζαν από το μυστήριο εν μέσω γαμήλιας μουσικής,η πεθερά υποδεχόταν το ζευγάρι στην πόρτα του σπιτιού το κέρναγε γλυκό για νάναι πάντα γλυκαμένο. Μετά  έριχνε μια  μεγάλη μεταξωτή μαντήλα ανοιχτή  στις πλάτες του ζευγαριού τους έμπαζε ενωμένους μέσα στο σπίτι ,και ακολουθούσε το φαγοπότι και το γλέντι.Τα βιολιά έπαιζαν χαρούμενους σκοπούς και οι νιόπαντροι έπρεπε ν’ανοίξουν το χορό .Οι στενότεροι συγγενείς θα χόρευαν μπροστά  τη νύφη και μετά  το γαμπρό. Θα ακολουθούσαν μετά οι καλεσμένοι να χορέψουν μπροστά τη νύφη και το γαμπρό.Τότε άρχιζαν να πέφτουν στα βιολιά τα χαρτονομίσματα κέρασμα.
Οι ετοιμασίες γι’αυτό το μέγα γεγονός απαιτούσε χέρια βοηθείας πολλά.Γι αύτά όμως ας ήσαν καλά οι συγγενείς και φίλοι. Όλοι βοηθούσαν στο γαμήλιο τραπέζι που συνήθως ήταν αρνί με πατάτες στο φούρνο στα μεγάλα χαλκωματένια ταψιά. Ο χορός άνοιγε με το ζευγάρι μπροστά, και όλοι οι συγγενείς παρήλαυναν χορεύοντας στο γαμπρό και τη νύφη μπροστά. Τα βιολιά έβγαζαν καλό μεροκάματο αφού καθένας μπροστάρης του χορού έπρεπε να τους τα’ακουμπήσει. Εκεί γινόταν επίδειξη κουβερντοσύνης.
Το γλέντι κράταγε μέχρι τα χαράματα, κι αν υπήρχαν κεφάτοι οινοπότες συνέχιζαν με τα βιολιά βόλτες στο χωριό τραγουδώντας. Απόηχοι της γαμήλιας χαράς. Από ‘δω και πέρα άρχιζε για το ζευγάρι νέα περίοδος ζωής Προσαρμογή του γαμπρού αν έμπαινε εσώγαμπρος και της νύφης αν έμπαινε εσώνυφη .Η νέα περίοδος ήταν  προκαθορισμένη και μόνιμη εφ’όρου ζωής. Σπάνια πολύ το αντίθετο. Τυχερότεροι όσοι είχαν έτοιμο δικό τους σπίτι και είχαν ανεξαρτησία. Αλλιώς έπρεπε να υπάρχουν συμβιβασμοί. Ο άνδρας συνήθως δεν είχε πρόβλημα    γιατί τις περισσότερες ώρες    ήταν έξω απ’το σπίτι. Η νύφη όμως έπρεπε να κάνει υπομονή μια και όλη την ημέρα ,νοικοκυρά γαρ, συνυπήρχε με τους νέους γονείς. Έπρεπε να δείχνει σεβασμό και καρτερία. Αν διέθετε καλοσύνη ή ευελιξία, είχε και τη βοήθειά τους, αν και αυτοί βέβαια διέθεταν αισθήματα αγάπης. Για να φτάσει στο γάμο το ζευγάρι έπρεπε να υπάρχουν προϋποθέσεις. Άλλοτε τελεσφορούσε ο αμοιβαίος έρωτας και άλλοτε άνθρωποι του στενού περιβάλλοντος μεσολαβούσαν διευκολύνοντας το σμίξιμο του ζευγαριού με επαίνους ή με οικονομικά κίνητρα. Μεγάλο όμως ρίσκο το προξενιό. Αν προέκυπτε επιτυχημένο ο μεσολαβητής απολάμβανε την επιτυχία του. Αν όμως αποτύγχανε βαρυνόταν από τύψεις και ευθύνη.
Έτσι είχαν τα πράγματα που προλάβαμε παλιότερα. Καλώς ή κακώς η γνώμη καθενός σεβαστή.

Δεν υπάρχουν σχόλια: